Category Archives: Books 13

Nawa Raj Subba

Janaswasthya Pata Bata Anubhuti

The dimension of Public Health by Nawa Raj Subba

कृति : जनस्वास्थ्य पाटा, बाटा र अनुभूति
विधा : जनस्वास्थ्यसम्बन्धी लेख
लेखक : नवराज सुब्बा
प्रथम संस्करण : २०६३ बैशाख
प्रकाशक : वाणी प्रकाशन विराटनगर नेपाल Preview/Download
कृतीभित्र जम्मा ३१ वटा जनस्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतनामूलक तथा स्वास्थ्य प्रबर्धनात्मक लेखहरू संग्रहित छन् ।


जनस्वास्थ्यमा प्राथमिक स्वास्थ्य सेवाका क्षेत्रहरू

एड्स रोक्न सबैले प्रतिज्ञा गरौं

राष्ट्रिय एड्स नीति र आजको चुनौति

नाम हैन काम बुझ्ने दिन – कण्डम दिवस

स्तनपान प्रवर्धनमा वाल अधिकारवादी दृष्टिकोणको खाँचो

शिशु स्याहारमा हानिकारक चलन र हाम्रो भूमिका

स्तनपान सम्बन्धि जानी राख्नु पर्ने कुराहरू

प्रत्येक आमा र बच्चालाई महत्व दिऔं

महिला स्वास्थ्य स्वयंसेवकहरुको भूमिका, संभावना र चुनौती
१०
महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका अक्षयकोष एक परिचय
११
कुष्ठरोगबारे सोच्नु पर्ने केहि कुराहरू
१२
कुष्ठरोगको हालको स्थिती
१३
कुष्ठरोगको उपचार औषधी र सचेतना
१४
औलो रोग नियन्त्रणमा जनसहभागितामूलक अवधारणा
१५
औलो रोग नियन्त्रणमा जनसहभागिता
१६
कुपोषण जनस्वास्थ्यको समस्या र समाजिक चुनौती
१७
मोरङ जिल्लामा पोषण कार्यक्रमको स्थिती
१८
साझेदारी र सहभागिताको एउटा नमूना
१९
प्राथमिक स्वास्थ्य सेवा गाउ‘घर क्लिनिक
२०
गाउ‘घर क्लिनिक संभावना र चुनौती
२१
स्थानीय स्वास्थ्य संस्थालाइ कसरी हेर्ने ?
२२
प्रजनन् स्वास्थ्य सम्बन्धि जान्नुपर्ने कुरा
२३
स्वास्थ्य प्रबर्धनमा धूम्रपान बिरुद्घको अभियान
२४
विद्यालय टि.टि. खोप कार्यक्रम
२५
कुपोषण बिरुद्घ भिटामिन ए र जुकाको औषधी
२६
सूक्ष्मपोषक तत्व – आयोडिन
२७
रुघाखोकी निमोनियाबारे जान्नु पर्ने कुरा
२८
यसरी अझै पोलियो खोप
२९
स्वास्थ्य क्षेत्रमा आचारसंहिताको सवाल
३०
मोरङमा दलित समुदायको जनस्वास्थ्य स्थिति
३१
सहस्राब्दी विकास लक्ष र स्वास्थ्य क्षेत्र

Chitkar

Muktak Chitkar by Nawa Raj Subba

चीत्कार- मुक्तकसंग्रह
लेखक -नवराज सुब्बा
प्रकाशित मिति २०६९ -वाणी प्रकाशन विराटनगर । Preview/Download

कवि नवराज सुब्बाको यो मुक्तकसंग्रहमा काव्य विधाकै १०१ मुक्तकहरू एकल संग्रहित रहेका छन् ।

केही मुक्तक
– नवराज सुब्बा

-एक-
चराको कुनै देश हुँदैन
छल गर्ने कुनै भेष हुँदैन
खस्दैन जहिले उडिरहन्छ
धोका दिने परिवेश हुँदैन ।

-दुई-
जलिरहेको मनसित एक्लै बसेर
खेलिरहेको कुनै रङ्गीन माछा हेरेर
काँचको आक्यारियमसित आँखा जुधाउन
प्रिय ! कतिन्जेल सकूँला यसरी पागल बनेर ।

-तीन-
बगेको खोलामा पानी नबगिदिए के होला ?
आँखामा सुन्दर नानी नबसिदिए के होला ?
अझ फूल या चराले प्रेमगीत नगाइ दिए
अनि मान्छेमा जवानी नआइदिए के होला ?

Yatra Aadha Satabdiko


यात्रा आधा शताब्दीको- कवितासंग्रह
लेखक- नवराज सुब्बा
प्रकाशित मिति- २०६८ साल । Preview/Download

कवि नवराज सुब्बा उमेरको हिसाबले ५० वर्ष पुगेको अवसरमा प्रस्तुत कवितासंग्रह यात्रा आधा शताब्दीको प्रकाशित भएको छ । प्रस्तुत कवितासंग्रहमा ५० वटा कविता संग्रहित छन् ।

पुराना जुत्ताहरू
– नवराज सुब्बा

आज
मसँग गफ मिल्ने
अर्थात् मलाई बुझ्ने यो घरमा
मेरा यिनै पुराना जुत्ताहरू मात्र
बाँकीरहे अब !
तर यी पुराना जुत्ताहरू
कहिले यो कुना कहिले त्यो कुनामा राख्छु र मिलाउँछु
कहिले यता सार्छु, कहिले उता सार्छु र थन्क्याउँछु
यिनीहरूलाई राख्ने, थन्क्याउने ठाउँ कतै पुग्दैन
भण्डारमा अरूहरूलाई ठाउँ पुगेको छैन
भ¥याङको कुना पनि अब यिनको भएन
सबै ठाउँ छोरा, नातिका सुत्ने कोठा,
पढ्ने कोठा र बैठकमा बद्लिएको छ घर
राख्ने ठाउँ कुना कतै पुगेन
यी पुराना जुत्ताहरूलाई अब
यो घरमा
काम नलाग्ने थोत्रा राख्न सुहाउँदैन भन्न थालियो
तर यिनलाई फालिहाल्न पनि माया लाग्छ
सम्झन्छु,
कुनै बेला यिनै जुत्ता मेरा पाइलाहरू थिए
जसले मेरा दुःख सुखमा साथ दिएका थिए
घामपानी, सफलता, विफलतामा पनि सँगै थिए
यही घरमा कुनै समय यिनै जुत्ताहरू
हातले मोल्दै टल्काइन्थ्यो र लगाइन्थ्यो सानले
यात्राको पहिलो र अन्तिम छाप लगाउने यिनै हुन्थे
आज त्यही घरमा
पुराना भएपछि यिनको बस्ने ठाउँ गुमेको छ
सुरक्षित हुने अधिकार पनि खोसिएको छ
अब नसुहाउने भएका छन् रे
यी पुराना जुत्ताहरू
मेरो जीवन जस्तै ।

फाटेका जुत्ताहरूलाई
आफ्नो वरिपरि राखेर
अन्तिमपटक आज सुम्सुम्याउँदैछु
त्यो जुत्ता म बेहुला हँुदा लगाएको जुत्ता हो
ऊ त्यो चाहिँ बेहुलाको बाबु हुँदा लगाएको जुत्ता हो
अनि यो जुत्ता चाहिँ हजुरबुबा हँुदा लगाएको जुत्ता हो
आज एकैठाउँ पोको परेर फाल्नअघि
यी जुत्ता र आफूलाई एकसाथ सुम्सुम्याउँदैछु
फाल्नअघि घोरिन्छु र सुन्छु
जुत्ताहरू एक स्वरमा भनिरहेछन्—
घरको कुनामा बसेर
आफ्नैसित कति गुनासा गर्छौ स्वामी !
व्यर्थ नखसाऊ आँखाको पानी
बरु हिँड जाऊँ ! कतै
आखिर, तिम्रो नियति पनि
हाम्रै जस्तै भएको छ
यो घरमा ।

Bich Batoma Byujhera


बीच बाटोमा ब्यूँझेर- कवितासंग्रह
कवि- नवराज सुब्बा
प्रकाशित मिति २०६५ – मोडर्न बुक्स, काठमाडौं ।
Preview/Download

कवि नवराज सुब्बाको यो दोस्रो कवितासंग्रह हो । यसभित्र २०६३ सालमा लेखिएका ७६ वटा कविताहरु संग्रहित छन् ।

 मुकुन्डो आतङ्क
-नवराज सुब्बा

के यो कुरुक्षेत्र हो ?
जताततै
मुकुन्डामा छेलिएर मान्छे
मान्छेलाई नै तर्साइरहेछन्
आपसमा तीर, पीर सबै बर्साइरहेछन्
अनगिन्ती निसानाबाट जोगिँदै
कताकता भागौं म ?
डसिँदै कहाँ कहाँ लखेटिऔं म ?
चिन्दिनँ खै ! को मान्छे ? को हो !
केवल मुकुन्डै–मुकुन्डा मात्र छन् !
खै ! देखिन्न
मुकुन्डाभित्र कोही
हाँसेको छ कि रिसाएको छ
पढ्नै सकिन्न
मुकुन्डामा छोपिएर कोही
बोल्दैछ कि बर्बराउँदैछ
सबै मुकुन्डोधारीहरू
साना प्वालबाट दुनियाँलाई
नियाल्छन् र प्रहार गर्छन्
लाखे नाचेको भन्दै
दुनियाँ तर्साइरहन्छन् ।

ओहो !
कत्रो छलछाम रहेछ
यो अभिनयमा
कति बेइमानी रहेछ
यो युद्धमा
जसले जति राम्रो
मुकुन्डो भिर्यो
जित उसैको हुँदोरहेछ
जसले मुकुन्डो
जति धेरै लगायो
युद्ध उसैले जित्दोरहेछ ।

अचम्म !
मुकुन्डाका ती साना प्वालबाट
मान्छे चिथोर्न गजब हुँदोरहेछ
मुकुन्डाको आडमा लुकेर
भुक्न अझ मजा आउँदोरहेछ
यसरी आफूखुसी डस्न मात्र हैन
मुकुन्डो लगाएपछि त
नाङ्गिएर मच्चीमच्ची
नाच्न पनि मिल्दोरहेछ ।
यसैले होला
मान्छे प्रायः
मुकुन्डो भिर्ने गर्छन्
युद्धको नियम मिच्दै
छेलिँदै प्रहार गर्छन्
सायद म
अघोषित युद्धमा धकेलिएको छु
बच्नलाई अर्थात् बाँच्नलाई नै
मुकुन्डाबाट लखेटिएको छु ।