Tag Archives: Samba

बोलाइ र लेखाइमा शुद्धताको खोजी

डा. नवराज सुब्बा

जातिबोधक थर, उपथर लेखनमा समस्या वा चुनौती के कस्तो छ?
नेपालीमा साँबा, साँवा, साम्बा, सावा अर्थात् अंग्रेजीमा Samba, Sanba, Sanwa, Sawa कुन थर लेखाई ठिक हो? भन्ने जिज्ञासा उठेको छ । यसैगरि फयङ, फेयङ, फैयङ तथा अंग्रेजीमा Phayang. Fayang, Phaiyang, Faiyang उपथर कुन चाहिँ सही हो भन्ने जिज्ञासा र वहस पनि चलेको छ ।

प्रस्तुत थर उपथरबारे इतिहास लेखनमा के उल्लेखित छ?
इतिहासकार चेमजोङ (२००३) ले किरात इतिहास र संस्कृतिमा मूल थरलाई देवनागरीमा साम्बा र अंग्रेजीमा Samba लेखेका छन् । यसैगरी अर्का लेखक इङनाम लिम्बू, (२०६९) ले उनको याक्थुङ पान पुस्तकमा मूल थरलाई देवनागरी लिपीमा साँबा र श्रीजङ्गा लिपीमा साम्बा भनेर उल्लेख गरेका छन् । यसैगरी लिम्बू भाषा विज्ञानमा विद्यावारिधि गरेका गोविन्द तुम्बाहाङले थर ‘साँबा’ र उपथरलाई ‘फयङ’ लेखेका छन् । विभिन्न वंशावली र इतिहासमा फेदाङमा बुझाउन ‘साम्बा’ र जाति बुझाउन ‘साँबा’ उल्लेखित छन् ।

Continue reading बोलाइ र लेखाइमा शुद्धताको खोजी

फयङ साँबाको थर, उपथर तथा बंशावलीसम्बन्धी अवधारणा–१

Dr. Nawa Raj Subba

हाल नेपालमा पहिचानको लहर चलेको छ । सबै जात-जातिले आ–आफ्नो जातीय, ऐतिहासिक नालिबेलि खोजतलास गर्दै, वंशीय दाजुभाई जम्मा भएर चिनजान गर्ने र वंशावली निकाल्ने लहर पनि चलेको छ, जुन कुरालाई समाजशास्त्रका दृष्टिले सकारात्मक पाइला मान्नु पर्दछ । वंशावली निकाल्ने कामले समग्र इतिहास, समाज विकासक्रम र जाति विशेषको अध्ययन गर्दछ । यसले आपसमा सम्बन्ध बढाउँछ, नाताकुटुम्ब केलाउनलाई सहयोग मिल्दछ । फलस्वरुप एकताभावको विकास गरेर अन्ततः एउटा सभ्य र समृद्ध जातिको रुपमा विकसित गर्न मलजल गर्दछ । यसले जाति, थर तथा उपथरप्रतिको विशिष्ठता, अपनत्व र ममताको विकास गर्दछ । तर यसमा लाग्दा अन्य जाति, थर तथा उपथरप्रतिको प्रेम, सद्भाव र सम्मानमा अलिकति पनि ठेस लाग्न दिनु हुँदैन । यस कार्यमा जातीय अभियान र राजनीतिभन्दा टाढा तथा धार्मिक र साम्प्रदायिक आग्रह र आक्षेपभन्दा माथि रहेर विशुद्ध प्राज्ञिक र बौद्धिक धरातलमा रहेर यसको अध्ययन, विश्लेषण र लेखन हुनुपर्दछ भन्ने मेरो मान्यता रहेको छ । यसलाई कुनै जाति, थर वा उपथरले अस्तित्व र पहिचानको लहडबाजीमा सत्य-तथ्य र विवरणलाई अतिरञ्जित कदापि गर्नु हुँदैन । यसैले वंशावलीलाई एक जिम्मेवार इतिहास लेखनको रुपमा स्थापित गराउन हामी सबैको ध्यान जानु पर्दछ । संक्षेपमा, मैले बुझेको वंशावलीको अर्थ यही हो ।

Continue reading फयङ साँबाको थर, उपथर तथा बंशावलीसम्बन्धी अवधारणा–१

फयङहाङ साँबा वंशावली

sLFft- ofSy’I moixfI ;faf Kirat Senehang Samba Phayang Genealogy 

Footnote: The ethnic branch of Phayang Samba emerged in the history of Mewakhola Thum Samba Taplejung Nepal.फयङ साँबा वंशावलीको क्रमागत ऐतिहासिक काल (इतिहास) कालखण्डमा आइपुग्दा अध्ययनार्थ पुस्ताक्रमको अघि ‘इ’ वर्णले संकेत गरिएको छ । यसले इतिहास कालखण्ड बुझाउँछ ।
  • Phayang Samba Mewakhola branch मेवाखोला
Mewakhola_Genealogy-PhayangSamba

  • Phayang Samba Hangpang branch हाङपाङ
Hangpang_Genealogy_PhayangSamba

  • Phayang Samba Sankhuwa Sabha branch संखुवासभा
SankhuwaSabha_Genealogy_PhayangSamba

  • Phayang Samba Panchthar branch पाँचथर
Panchthar_Genealogy_PhayangSamba

  • Phayang Samba Bhutan branch भुटान
Bhutan_Genealogy_PhayangSamba

  • Phayang Samba Sikkim branch सिक्किम
SikkimGenealogy_PhayangSamba